معرفی به دوستان اشتراک گذاری

15 تا 20 درصد کاربران اینترنت را کودکان و نوجوانان تشکیل می‌دهند، به‌طوری‌که 57 درصد از کودکان و نوجوانان 3 تا 17 سال به اینترنت دسترسی دارند. این اعداد نشان می‌دهد که حدود 700 میلیون کودک و نوجوان در جهان و بیش از 7 میلیون کودک و نوجوان ایرانی به اینترنت دسترسی دارند.

مقایسه سهم توجه شرکت‎های ایرانی و خارجی به امنیت کودکان در فضای مجازی

نویسنده: علی محمد رجبی (کارشناس امنیت فضای مجازی)


سهم استفاده کودکان و نوجوانان از اینترنت

بنا به اعلام مراجع معتبر جهانی بیش از نیمی از جمعیت دنیا تا مرداد ماه سال 1395 به اینترنت دسترسی داشته‌اند، یعنی حدود 3.4 میلیارد نفر از مردم جهان با روش‌های مختلف و با وسایل مختلف از انواع خدمات و محتواهای اینترنتی استفاده کرده‌اند. این کاربران در هر ثانیه 37441 گیگابایت ترافیک اینترنتی مصرف می‌کنند که با یک محاسبه ساده می‌توان فهمید که در طول یک سال حدود 13665 میلیارد گیگابایت اینترنت در دنیا به مصرف می‌رسد.
در ایران نیز این آمار تا مرداد ماه 1395 حدود 39 میلیون کاربر بوده است، یعنی 49 درصد ایرانی‌ها به اینترنت دسترسی دارند و از حدود 4000 گیگابایت پهنای باند اینترنت استفاده می‌کنند.
15 تا 20 درصد کاربران اینترنت را کودکان و نوجوانان تشکیل می‌دهند، به‌طوری‌که 57 درصد از کودکان و نوجوانان 3 تا 17 سال به اینترنت دسترسی دارند. این اعداد نشان می‌دهد که حدود 700 میلیون کودک و نوجوان در جهان و بیش از 7 میلیون کودک و نوجوان ایرانی به اینترنت دسترسی دارند.

امنیت کودکان

پیشگیری از آسیب کودکان و نوجوانان در فضای مجازی

وجود این تعداد کاربر کودک و نوجوان، مراقبت از آنها در برابر مخاطرات و تهدیدهای فضای مجازی را ضروری‌تر می‎کند. از این رو نیاز به طراحی برنامه‎های پیشگیرانه مؤثر در حوزه فضای مجازی را افزایش می‎یابد؛ برنامه‎هایی که بتواند در دو حوزه پیشگیری اجتماعی و پیشگیری وضعی به والدین و کودکان کمک کند تا خطرهای فضای مجازی را بشناسند و در برابر آنها مصونیت پیدا کنند.
یکی از مؤثرترین برنامه‎های پیشگیرانه در حوزه کودک و نوجوان توجه به راهکارهای پیشگیری وضعی در این فضا است، راهکارهایی که بتواند با استفاده از ابزارهای فنی و نرم‎افزارهای تخصصی جلوی تهدیدهای متصور را بگیرد و احتمال بروز آنها را به حداقل برساند.
کنترل و نظارت بر دسترسی کودکان و نوجوانان به محتوا در فضای مجازی را می‌توان مهمترین راهکار فنی در جهت کاهش احتمال بروز این خطرات دانست. برای این منظور روش‎های مختلفی به کار برده‎می‎شود، از جمله: استفاده از نرم‎افزارهای نظارتی، محدودیت دسترسی و پایش محتوا. در بسیاری از کشورهای دنیا از این روش‎ها استفاده می‌شود.
ارائه اینترنت قابل نظارت و کنترل توسط والدین و پایش محتوای اینترنت در کشور‎های پیشرفته دنیا به عنوان یکی از راهکارهای کاهش خطرات اینترنت و فضای مجازی در دستور کار شرکت‎های ارائه دهنده خدمات اینترنت قرار گرفته است. این روش به والدین اطمینان می‌دهد که کودک و نوجوان آنها می‌تواند بدون همراهی و نظارت دائمی از محتوای پایش شده و مناسب استفاده کند و به طور ناخواسته با محتوای نامناسب برخورد نمی‎کند و مجرمین سایبری نمی‎توانند از آنها سوء استفاده نمایند.

نظارت ابزاری بر اینترنت در دسترس کودکان و نوجوانان در دنیا

اهمیت ارائه اینترنت قابل نظارت و کنترل از سوی والدین برای سلامت جامعه و جذابیت مالی آن برای شرکت‎های ارائه‎دهنده خدمات دسترسی به اینترنت موجب شده شرکت‎های بزرگ این عرصه در دنیا این خدمت را به عنوان بخشی از خدمات جانبی به مشتریان خود ارائه‎دهند، به طور مثال از بین 10 شرکت برتر ارائه‎دهنده خدمات دسترسی به اینترنت در آمریکا 8 شرکت خدمات اختصاصی کنترل والدین را به مشتریان خود ارائه می‌دهند.

کودک و اینترنت کوا

27

و یا اینکه تمامی ده نام تجاری برتر دنیا در تولید ضد بدافزار قابلیت‎های کنترلی متعددی از جمله کنترل والدین (Parental Control) و جستجوی امن (Safe Browsing) را به مشتریان ارائه می‌دهند.

27 2

این سطح از توجه شرکت‎های بزرگ دنیا به سلامت کودکان در فضای مجازی نشانگر اهمیت این موضوع در دنیا و مطالبه والدین و دولت‎ها از این شرکت‎ها برای پیاده‎سازی راهکارهای ارتقای امنیت کودکان در فضای مجازی است.
چرا که کودکان در فضای مجازی با انواع آسیب‎ها و تهدیدات مواجه هستند؛ تهدیداتی چون:

مواجهه ناخواسته با محتواهای مستهجن
قلدری و زورگویی سایبری
ارسال محتوای جنسی از خودشان
درندگان سایبری
خطر سرقت اطلاعات و رهایی از آنها جز با آموزش، نظارت و کنترل ابزاری امکان‏پذیر نخواهد شد.

نظارت ابزاری بر اینترنت در دسترس کودکان و نوجوانان در ایران

باید پذیرفت علی‎رغم ویژگی‎های خاص فرهنگی و دینی جامعه ایران و جمعیت زیاد کودک و نوجوان و بروز آسیب‎های اجتماعی متعدد در فضای حقیقی و مجازی کشور و خطرات جدی تهدیدکننده کودک ایرانی در فضای مجازی، زیرساخت‎های فنی و ابزاری کنترل والدین در ایران نیازمند توجه بسیار بیشتری است.
در سال‎های اخیر علی‎رغم رشد چشمگیر دسترسی کاربران ایرانی به اینترنت پرسرعت و افزایش سطح نفوذ اینترنت در کشور متأسفانه ارائه‎دهندگان خدمات دسترسی به اینترنت کشور درباره مسئله امنیت کودکان در فضای مجازی اقدام اجرایی نداشته‎اند و در خدمات جانبی خود به ابزارهای کنترل والدین کمتر توجه شده است.
این موضوع درباره ضد بدافزارهای ایرانی نیز کاملاً مشهود است، و هیچ کدام از آنتی ویروس‎های ایرانی قابلیت و امکاناتی برای این منظور ندارند.
از این رو، همراه اول به عنوان اولین اپراتور تلفن همراه کشور با توجه به اینکه سهم قابل توجهی در ایجاد بستر ارتباط اینترنت در کشور دارد نسبت به این موضوع احساس مسئولیت کرده و سیم‌کارت کودک و نوجوان درسا و محصولات تکمیلی آن را به خانواده‎ها ارائه کرده است. بر این اساس فرزندان فقط می‌توانند به سایت‎های امن، معتبر و مناسب سن خود دسترسی داشته باشند. البته این روش ارائه دسترسی، ممکن است برای کودکان و نوجوانان جذاب و قانع‌کننده نباشد، زیرا آن‌ها را در ورود به وب‎سایت‎ها محدود می‌کند. در این خصوص ارائه آموزش و فرهنگ‏سازی ضروری است.
ضمن اینکه همچنان مشکل دسترسی به اینترنت خانگی و استفاده از آن وجود دارد و کاربران زیادی با اینترنت ویژه کودک و نوجوان آشنا نیستند.

فیلترینگ کافی نیست

ممکن است برخی این موضوع را مطرح کنند که اینترنت ایران با توجه به فیلترینگ دولتی دیگر نیاز به این ابزارها ندارد و کاربران در برابر آسیب‎های رایج در دنیا مصون هستند.
برای این استدلال دو پاسخ کاملاً جدی وجود اول اینکه برای تمام کسانی که از تلگرام، اینستاگرام و حتی گوگل استفاده می‌کنند معلوم است و همه می‌دانند که فیلترینگ تأثیری بر روی این شبکه‎ها و بسترهای مشابه ندارد و به دلیل اینکه این بسترها از پروتکل‎های رمزشده استفاده می‌کنند امکان فیلتر کردن محتوای ارسال شده بر این بستر‎ها وجود ندارد.
دوم این که تنها آسیب متوجه کودکان، مواجهه با محتواهای مستهجن نیست؛ چه بسا مراقبت از کودکان در برابر آسیب‎های ناشی از استفاده بیش از حد از تلفن همراه، تبلت، کامپیوتر، بازی‎های آنلاین و ارتباط با افراد ناشناس در بستر اینترنت به مراتب مهم‎تر از مراقبت از خطر مواجهه با محتوای غیر اخلاقی است و برای این مهم نیز باید از ابزارهای کنترلی در محیط خانواده استفاده نمود.
این مقایسه نشان داد که علی رغم سیاست‎های کلان کشور در حوزه مراقبت از اخلاق و فرهنگ اسلامی و ایرانی، متأسفانه این سیاست‎ها هنوز به اقدامات اجرایی تبدیل نشده است و حوزه‎های فرهنگ، اخلاق و سلامت در فضای مجازی نیازمند توجه و اقدام عملی مسئولین است.

نظرات

 
   
 
Captcha